در همين ايام ، چون فتحعليشاه از كمك انگليسيها براى طرد روسها مأيوس گرديد بر آن شد كه از دشمنى ناپلئون با روسها به نفع ايران استفاده كند ؛ پس نامه‌اى به ناپلئون نوشت و از او در استرداد مناطق از كف رفته استمداد جست . ناپلئون كه خيال فتح هندوستان را در سر داشت ، از اين پيشنهاد استقبال كرد . بالاخره پس از آمد و رفت مكرر مأمورين و سفراى طرفين به ايران و فرانسه ، در سال 1222 ه . ق . هيأتى به رياست سرتيپ گاردان ، آجودان مخصوص ناپلئون ، به ايران آمدند ، و عده‌اى از افسران فرانسوى ، به ساختن توپ و تهيهء قورخانه و تعليم و تربيت سربازان و افسران ايرانى پرداختند ، ولى معاهدهء ايران و فرانسه بر اثر سازش ناپلئون با روسيه چندان نپاييد . انگليسيها از اين وضع استفاده كردند و با دادن رشوه و دسايس و تحريكات سياسى موجبات برگشتن فرانسويان را به وطن خود در سال 1223 فراهم كردند . با اين حال ، در اين مدت كوتاه كه از يك سال و اندى نمىگذشت ، به كمك فرانسويان ، چهار هزار نفر از سربازان ايرانى با وضع و سلاح جديد اروپايى آشنا شدند ، بيست عرادهء توپ ساخته شد . انگليسيها پس از آنكه پاى فرانسويان را از ايران كوتاه كردند به كمك سفير خود ، سر هرفرد جونس « 98 » در سال 1224 ه . ق . معاهده‌اى با ايران بستند و مقرر شد كه سالى دويست هزار تومان به ايران بدهند و عده‌اى صاحبمنصب و نظامى در اختيار ايران بگذارند . به موجب اين قرارداد ، سرجان ملكم در سفارت سوم خود به ايران ، عده‌اى از خبرگان نظامى و جغرافيايى و چند افسر نقشه‌كش همراه خود آورد و قدمهايى در راه پيشرفت ارتش ايران برداشته شد . ليكن در سال 1226 ه . ق . كه سرگور اوزلى به عنوان سفيركبير به ايران آمد ، بين انگليس و روسيه روابط حسنه برقرار گرديد و انگليسيها بجاى آنكه به تعهدات قبلى خود عمل كنند بر آن شدند ، و لو به زيان ايران ، به جنگهاى ايران و روسيه پايان دهند و به افسران خود دستور دادند كه در جنگ با روسيه با سربازان ايرانى همكارى و همقدمى نكنند . در اواخر دورهء حكومت فتحعليشاه ، بار ديگر حكومت هندوستان براى تقويت سپاه ايران در مقابل روسيه ، مقدار زيادى اسلحه و لوازم ديگر و عده‌اى صاحبمنصب و سرجوخه به ايران گسيل داشت ، و اين عده مدت دو سال در ايران مشغول كار بودند . ولى نظر به اختلاف شديدى كه بين سران سپاه ايران با كارشناسان انگليسى وجود داشت و مخصوصا به علت بيلياقتى محمد شاه و حاج ميرزا آقاسى و تبعيت آن دو از سياست روسها ، در اين دوره نيز توفيقى نصيب ارتش ايران نشد . افكار و نظريات جديد سياسى شكستهاى پياپى فتحعليشاه از روسيهء تزارى ، ولخرجيهاى شاه و درباريان او ، آشفتگى وضع اقتصادى كشور ، مظالم حكام و فرمانروايان به تودهء مردم ، هم‌آهنگى و همقدمى عده‌اى از روحانيون بزرگ با مقامات ارتجاعى و ستمگران ، آمدن هيأتهاى سياسى و نظامى از كشورهاى فرانسه و انگلستان و روسيه به ايران ، و مسافرت عده‌اى از طبقات ممتاز به ممالك اروپايى ، اندك‌اندك جامعهء ايران را با مزاياى تمدن غرب و فساد هيأت حاكمهء ايران و پوسيدگى دستگاه دولتى و نظام

--> ( 98 ) S . H . Jones